१२ असार २०८३ कोहलपुर । कोहलपुर नगरपालिकाले आर्थिक वर्ष २०८३/०८४ का लागि १ अर्ब ७ करोड ५१ लाख रुपैयाँको बजेट सार्वजनिक गरेको छ। यो रकम अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा प्रस्तुत गरिएको १ अर्ब १६ करोड ७० लाख रुपैयाँको तुलनामा करिब ९ करोड १९ लाख रुपैयाँले कम हो।
लगातार बढ्दो विकास आवश्यकता, पूर्वाधार निर्माण, शिक्षा, स्वास्थ्य तथा रोजगारमूलक कार्यक्रमको अपेक्षाबीच नगरपालिकाको बजेट घट्नुले स्थानीय स्तरमा विभिन्न प्रश्न उठ्न थालेका छन्। बजेट किन घट्यो भन्ने विषय अहिले चासोको केन्द्र बनेको छ।
नगरपालिकाका आर्थिक स्रोतहरूको अवस्था हेर्दा बजेट घट्नुका पछाडि मुख्यतः संघीय तथा प्रदेश सरकारबाट प्राप्त हुने अनुदान रकममा आएको कमी, आन्तरिक राजस्व संकलनमा अपेक्षित वृद्धि हुन नसक्नु, तथा विगतका योजनाको वित्तीय दायित्व जस्ता कारण जिम्मेवार देखिन्छन्।
स्थानीय तहको बजेटको ठूलो हिस्सा संघीय सरकारबाट प्राप्त हुने समानीकरण, सशर्त, समपूरक तथा विशेष अनुदानमा निर्भर रहने गरेको छ। चालु आर्थिक वर्षमा यस्ता केही शीर्षकका अनुदान रकम घटेका कारण समग्र बजेट आकारमा प्रत्यक्ष असर परेको जानकारहरू बताउँछन्।
त्यस्तै, नगरपालिकाले विगतका वर्षहरूमा अनुमान गरेअनुसार आन्तरिक आम्दानी वृद्धि गर्न नसकेको अवस्था पनि देखिन्छ। घरबहाल कर, व्यवसाय कर, सम्पत्ति कर तथा सेवा शुल्कबाट अपेक्षित राजस्व नउठ्दा बजेट विस्तारको आधार कमजोर बनेको छ।
अर्कोतर्फ, आर्थिक मन्दीको प्रभाव, बजारमा कारोबार सुस्त हुनु, नयाँ लगानी घट्नु तथा करदाताको क्षमता कमजोर बन्नुले पनि स्थानीय राजस्वमा असर परेको विश्लेषण गरिएको छ।
बजेट आकार घटे पनि नगरपालिकाले उपलब्ध स्रोतलाई प्राथमिकताका क्षेत्रमा केन्द्रित गर्ने दाबी गरेको छ। कृषि, शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, सडक पूर्वाधार तथा सामाजिक सुरक्षालाई प्राथमिकतामा राखेर बजेट विनियोजन गरिएको जनाइएको छ।
यद्यपि, बजेट घटेसँगै विकास निर्माणका नयाँ योजनाहरूको संख्या सीमित हुन सक्ने, केही योजनाको कार्यान्वयन अवधि लम्बिन सक्ने तथा जनअपेक्षा अनुसार सेवा विस्तारमा चुनौती थपिन सक्ने देखिएको छ।
स्थानीयवासी र सरोकारवालाहरू भने बजेटको आकारभन्दा पनि त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयन महत्वपूर्ण हुने बताउँछन्। विगतमा बजेट खर्चको प्रभावकारिता, योजनाको गुणस्तर र प्राथमिकता निर्धारणमाथि प्रश्न उठ्दै आएका कारण यस वर्षको घटेको बजेटलाई कसरी सदुपयोग गरिन्छ भन्ने विषय बढी महत्वपूर्ण हुने देखिएको छ।
कोहलपुर नगरपालिकाको बजेट करिब नौ करोड रुपैयाँले घटे पनि यसको वास्तविक प्रभाव आगामी आर्थिक वर्षमा हुने कार्यान्वयन, राजस्व परिचालन क्षमता र विकास योजनाको परिणामले निर्धारण गर्नेछ। बजेटको आकार सानो भए पनि यदि खर्च पारदर्शी, परिणाममुखी र जनमुखी बन्न सके विकासको गति कायम राख्न सकिने जानकारहरूको भनाइ छ।