कोहलपुर, बाँके । ‘फरक परिवेश, साझा आकांक्षा’ भन्ने मूल भावका साथ २७औँ अन्तर्राष्ट्रिय युवा दिवस २०२६ को अवसरमा कोहलपुरमा ‘युवा, प्रविधि र पुस्तकालय’ विषयक प्रेरणात्मक युवा संवाद कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ।

ज्ञानोदय सामुदायिक पुस्तकालय तथा स्रोत केन्द्र, कोहलपुर–११, बाँकेको आयोजनामा पुस्तकालयको सभाहलमा सम्पन्न कार्यक्रममा विभिन्न विद्यालय, क्याम्पस, ध्यान तथा आध्यात्मिक संस्थासँग आबद्ध युवा, विद्यार्थी, पाठक तथा सामाजिक क्षेत्रका व्यक्तिहरूको सहभागिता रहेको थियो।

करिब दुई घण्टा सञ्चालन भएको कार्यक्रममा युवाको वर्तमान अवस्था, भविष्यका सम्भावना, प्रविधिको बढ्दो प्रभाव, पुस्तकालयको बदलिँदो भूमिका, पठन संस्कृतिको विकास, सकारात्मक सोच, नेतृत्व क्षमता, आत्मअनुशासन, सामाजिक उत्तरदायित्व तथा राष्ट्र निर्माणमा युवाको भूमिकालगायत विषयमा छलफल गरिएको थियो।

कार्यक्रममा ज्ञानोदय सामुदायिक पुस्तकालय तथा स्रोत केन्द्रका अध्यक्ष एकराज शर्माले युवाको भविष्यसँग देशको भविष्य प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको बताए। युवालाई केन्द्रमा राखेर समाज तथा राष्ट्र विकासका योजना बनाउनुपर्नेमा जोड दिँदै उनले युवाको ऊर्जा, सिर्जनशीलता र नयाँ सोचलाई सही दिशामा परिचालन गर्न आवश्यक रहेको बताए।

शर्माले युवाको समय सामाजिक सञ्जाल र मनोरञ्जनमा मात्र सीमित नभई अध्ययन, सीप विकास, अनुसन्धान, सिर्जना, सामाजिक सेवा तथा राष्ट्र निर्माणमा प्रयोग हुनुपर्ने धारणा राखे। डिजिटल युगमा पुस्तकालयको महत्व घट्नुको सट्टा यसको भूमिका अझ फराकिलो भएको उल्लेख गर्दै उनले पुस्तकालयलाई छापा पुस्तकसँगै डिजिटल सामग्री, सूचना प्रविधि, अनुसन्धान तथा सिर्जनात्मक गतिविधिसँग जोड्नुपर्ने बताए।

पुस्तकालय र प्रविधि प्रतिस्पर्धी होइनन्

कार्यक्रममा प्रविधि र पुस्तकालय एक–अर्काका प्रतिस्पर्धी नभई सहयात्री भएको धारणा व्यक्त गरिएको थियो। मोबाइल, इन्टरनेट, सामाजिक सञ्जाल, कृत्रिम बौद्धिकता तथा डिजिटल माध्यमले सिकाइलाई सहज बनाए पनि प्राप्त सूचनाको विश्वसनीयता परीक्षण गर्ने क्षमता युवामा विकास हुनुपर्नेमा सहभागीहरूले जोड दिए।

सूचना र ज्ञान एउटै कुरा नभएको उल्लेख गर्दै सहभागीहरूले युवाले प्राप्त सूचनाको विश्लेषण गर्ने, सत्य–असत्य छुट्याउने र त्यसलाई व्यवहारमा प्रयोग गर्ने क्षमता विकास गर्नुपर्ने बताए।

पुस्तकालयले पनि समयअनुसार आफ्ना सेवा र गतिविधिमा विविधता ल्याउनुपर्नेमा जोड दिइयो। युवाका लागि पठन क्लब, पुस्तक चर्चा, संवाद कार्यक्रम, लेखन तथा सिर्जनात्मक प्रतियोगिता, प्रविधिमैत्री अध्ययन, करियर परामर्श, व्यक्तित्व तथा नेतृत्व विकास र अनुसन्धानमूलक गतिविधि सञ्चालन गर्न सके पुस्तकालयप्रति युवाको आकर्षण बढ्ने सहभागीहरूको धारणा थियो।

विभिन्न विद्यालय तथा संस्थाका युवाको सहभागिता

कार्यक्रममा शिवशक्ति माध्यमिक विद्यालय कोहलपुर–२, पञ्चमुखी इङ्लिस मिडियम स्कुल कोहलपुर–५, जनज्योति पब्लिक हाई स्कुल कोहलपुर–२, कोहलपुर माध्यमिक विद्यालय कोहलपुर–११ लगायतका विद्यालयका विद्यार्थी सहभागी थिए।

त्यस्तै वागेश्वरी बहुमुखी क्याम्पस, कोहलपुर, ओसो आनन्द ध्यान केन्द्र, कोहलपुर तथा ईश्वरीय ब्रह्माकुमारी विश्वविद्यालयसँग आबद्ध प्रतिनिधि तथा विभिन्न क्षेत्रका युवा र विद्यार्थीको पनि सहभागिता रहेको थियो।

सहभागी विद्यार्थीहरूले अध्ययन, प्रविधिको प्रयोग, भविष्यको लक्ष्य, व्यक्तित्व विकास, अनुशासन, सकारात्मक सोच तथा पुस्तकालयको उपयोगका विषयमा आफ्ना जिज्ञासा र अनुभव प्रस्तुत गरेका थिए।

प्रेरक वक्ता पोखरेलको जोड– अवसर खोज्ने होइन, सिर्जना गर्ने

कार्यक्रमका प्रेरक वक्ता एल.पी. पोखरेलले युवाभित्र रहेको ऊर्जा र सम्भावनालाई सही दिशामा परिचालन गर्न सके समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सकिने बताए।

उनले युवाले अवसरको प्रतीक्षा मात्र नगरी आफ्नो क्षमता, रुचि र सीप पहिचान गरेर अवसर सिर्जना गर्नुपर्नेमा जोड दिए। जीवनमा आउने चुनौतीलाई असफलताको रूपमा मात्र नहेरी सिकाइ र अगाडि बढ्ने अवसरका रूपमा लिनुपर्ने उनको भनाइ थियो।

सकारात्मक सोच र आत्मअनुशासनमा जोड

कार्यक्रममा सफलता प्राप्त गर्न औपचारिक शिक्षा मात्र पर्याप्त नहुने भन्दै सकारात्मक सोच, मेहनत, अनुशासन, निरन्तर सिकाइ, समय व्यवस्थापन तथा असफलताबाट सिक्ने क्षमता आवश्यक रहेको बताइएको थियो।

युवाले आफूलाई समस्याको हिस्सा नभई समाधानको हिस्सा बनाउनुपर्नेमा जोड दिँदै सहभागीहरूले बेरोजगारी, सामाजिक विभेद, निराशा तथा अन्य सामाजिक चुनौतीको सामना गर्न युवाको सिर्जनशील भूमिका आवश्यक रहेको बताए।

ध्यान र मानसिक सन्तुलनको विषय पनि समेटियो

ओसो आनन्द ध्यान केन्द्र तथा ईश्वरीय ब्रह्माकुमारी विश्वविद्यालयसँग आबद्ध प्रतिनिधि तथा सहभागीहरूको उपस्थितिले युवाको मानसिक शान्ति, आत्मचिन्तन, ध्यान, सकारात्मक सोच र आध्यात्मिक विकासका विषयलाई समेत कार्यक्रममा समेटिएको थियो।

तीव्र प्रतिस्पर्धा, सूचना प्रवाह र सामाजिक दबाबका बीच युवाले मानसिक सन्तुलन कायम राख्न ध्यान, आत्मचिन्तन, अनुशासन तथा सकारात्मक जीवनशैली अपनाउनुपर्ने धारणा व्यक्त गरिएको थियो।

युवाको आवाजलाई प्राथमिकता

कार्यक्रमको महत्वपूर्ण पक्षका रूपमा युवाहरूलाई केवल श्रोता नबनाई उनीहरूका विचार र जिज्ञासालाई समेत प्राथमिकता दिइएको थियो।

विद्यार्थी तथा युवा सहभागीहरूले पुस्तकालयलाई युवामैत्री बनाउने उपाय, प्रविधिको सही प्रयोग, अध्ययनको बानी विकास तथा भविष्यको करियरका लागि अहिलेबाट गर्नुपर्ने तयारीबारे आफ्ना धारणा राखेका थिए।

ईश्वर शर्माले गरे सहजीकरण

कार्यक्रमको सहजीकरण ज्ञानोदय सामुदायिक पुस्तकालय तथा स्रोत केन्द्रका सह–सचिव ईश्वर शर्माले गरेका थिए। उनले संवादात्मक शैलीमा कार्यक्रम अघि बढाउँदै सहभागी युवालाई आफ्ना विचार तथा जिज्ञासा राख्न प्रेरित गरेका थिए।

उनले पुस्तकालयलाई समुदायको साझा ज्ञान केन्द्रका रूपमा विकास गर्न युवाको सहभागिता आवश्यक रहेको बताए। युवालाई पुस्तकालयसँग जोडेर ‘पढ्ने, सोच्ने, प्रश्न गर्ने र सिर्जना गर्ने संस्कार’ विकास गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए।

कार्यक्रमले युवालाई केवल भविष्यका नागरिकका रूपमा नभई वर्तमानका सक्रिय परिवर्तनकारी शक्तिका रूपमा हेर्नुपर्ने सन्देश दिएको आयोजकले जनाएको छ।

प्रविधिमा अभ्यस्त आजको पुस्ताले मोबाइल, इन्टरनेट र डिजिटल माध्यमलाई मनोरञ्जनमा मात्र सीमित नगरी ज्ञान, सीप र सिर्जनाको माध्यम बनाउन सके समाज र राष्ट्र विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने निष्कर्ष कार्यक्रममा निकालिएको थियो।

समग्रमा कार्यक्रमले युवा, पुस्तकालय र प्रविधिलाई ज्ञानमा आधारित, सिर्जनशील, जिम्मेवार तथा समृद्ध समाज निर्माणको साझा उद्देश्यसँग जोड्ने प्रयास गरेको छ।

आगामी दिनमा युवालाई केन्द्रमा राखेर पठन संस्कृति विकास, पुस्तक चर्चा, युवा संवाद, प्रविधिमैत्री अध्ययन, व्यक्तित्व तथा नेतृत्व विकास, करियर मार्गदर्शन, सिर्जनात्मक लेखन, ध्यान तथा मानसिक शान्तिसम्बन्धी कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिने आयोजकले जनाएको छ।